Czym zaskakuje nas “Hobbit”?

Hobbit autorstwa Tolkiena nie jest tak rozpoznawalny jak Władca Pierścieni. Książka opowiada losy grupy krasnoludów oraz Bilba, próbujących odzyskać skarby z dawnej siedziby rodowej. Strzeże ich potężny Smaug, żyjący na Samotnej Górze. Czym zaskakuje nas Hobbit?

“Krótka” bajka z morałem

Książka jest pierwszą częścią Trylogii i została napisana jeszcze przed II Wojna Światową. Wielu krytyków uznaje ją za bajkę, posiadającą elementy powieści fantasy. Wynika to m.in. z objętości dzieła. Hobbita z powodzeniem przeczytają nawet “niedzielni” czytelnicy. Powieść nie przytłacza objętością, tak jak bardziej znana kontynuacja, a do tego posiada morał.

Tolkien napisał dzieło ze stosownym rozmachem. W Śródziemiu znajduje się wiele ras: krasnoludy, elfy, ludzie, gobliny, wargowie, a także tytułowe hobbity. Wszystkich sklasyfikowano według naturalnych cech. Dzieło to historia przyjaźni, ambicji oraz zmiany. Pokazuje, że na każdego czekają pokusy, które nie zawsze łatwo rozpoznać. Odparcie ich to zadanie jeszcze trudniejsze.

Postacie z Trylogii

Cały cykl Śródziemia dzieje się na przestrzeni kilkuset lat. Zmienia to bohaterów oraz tło powieści. W Hobbicie można znaleźć m.in. Bilbo Bagginsa, Gandalfa, Erlonda oraz Golluma.

Tytułowy Hobbit spaja całą Trylogię, będąc głównym bohaterem pierwszej części, a także pojawiając się w drugiej. Późniejszy Frodo jest odzwierciedleniem dalszego wuja. Odwaga, niezdarność i wielkie serce zawarte w małym ciele charakteryzują obu hobbitów. Połączy ich również Jedyny Pierścień.

Gandalf pełni rolę mędrca w całej serii. Przewidujący, potężny i mądry wielokrotnie ochrania pozostałe postaci. Elrond to długowieczny elf. Na tym tle wyróżnia się Gollum, opętany przez nieczyste siły zawarte w Jedynym Pierścieniu. Jego losy krzyżują się z bohaterami Hobbita w mrocznych jaskiniach.

Wyobraźnia autora, czy zgrabna kalka?


Tolkien był sprawnym pisarzem, który stworzył Trylogię kilkadziesiąt lat temu. Wielu czytelników uznaje go za wizjonera, znacznie wyprzedzającego swoje czasy. Książki Tolkiena wyróżniały się na tle ówczesnej literatury.

Pisarz inspirował się m.in. legendami nordyckimi. Imiona,  a także wzorce niektórych postaci zaczerpnięto z podań ludowych oraz mitologii. Połączenie tego w całość było wyzwaniem, ale Tolkien nie tworzył wszystkiego od zera.

Sama nazwa Śródziemia również pochodzi z mitologii nordyckiej. Autor stwierdził, że to literacka wizja, wzorowana na historycznym okresie około sześciu lub siedmiu tysięcy lat temu. Czy umniejsza to talentowi Tolkiena? Wzorowanie na dawnych przekładach jest naturalnym procesem twórczym. Poza tym należy je rozgraniczyć od bezczelnego kopiowania treści.

 

Czytaj dalej →